Trứng hình thành như thế nào? 24 giờ trong ống dẫn trứng

Ở gà mái, quả trứng là kết quả của một hành trình kéo dài khoảng 24 giờ, bắt đầu khi lòng đỏ rời buồng trứng (ovary) và kết thúc khi lớp vỏ hoàn tất. Biết mỗi giai đoạn kéo dài bao lâu sẽ giúp dễ dàng lần ra một vấn đề về chất lượng vỏ hay chất lượng bên trong trứng thuộc về khâu nào của quá trình.

Buồng trứng: lòng đỏ trưởng thành

Ở gia cầm mái, chỉ buồng trứng bên trái hoạt động. Khi gà con một ngày tuổi nở ra, buồng trứng của nó đã chứa hàng nghìn nang trứng nguyên thủy (primordial follicle); chỉ một phần rất nhỏ trong số đó trưởng thành thành lòng đỏ.

Trong nang trứng đang trưởng thành, lòng đỏ được tích tụ thành từng lớp trong nhiều ngày. Khi rụng trứng (ovulation), nang vỡ ra và lòng đỏ được giải phóng vào miệng ống dẫn trứng. Chính cách tích tụ theo lớp này tạo nên các vòng đồng tâm nhìn thấy được khi cắt đôi lòng đỏ của một quả trứng luộc.

Phễu (infundibulum): hứng trứng và thụ tinh

Lòng đỏ trước hết rơi vào phễu (infundibulum) hình loa kèn, nơi nó lưu lại khoảng 15–30 phút.

Phễu làm hai việc: hứng lấy lòng đỏ vừa rụng trước khi nó lọt vào xoang bụng, và là nơi diễn ra sự thụ tinh. Ở đàn giống, tinh trùng gặp lòng đỏ tại đoạn này. Ở đàn gà đẻ thương phẩm không có con trống nên không có thụ tinh; phần còn lại của quá trình thì diễn ra hoàn toàn như nhau.

Ống lớn (magnum): tạo lòng trắng

Lòng đỏ đi tiếp vào ống lớn (magnum), đoạn dài nhất của ống dẫn trứng, và lưu lại đây khoảng 3 giờ.

Các tuyến của ống lớn tiết ra lòng trắng trứng (albumin). Phần lớn protein của quả trứng được bổ sung ở giai đoạn này. Khi lòng đỏ vừa đi vừa xoay, lòng trắng bị xoắn lại thành hai dải ở hai đầu gọi là dây chằng lòng đỏ (chalaza); những dải này giữ cho lòng đỏ treo ở giữa quả trứng.

Eo (isthmus): màng vỏ trứng

Điểm dừng tiếp theo là eo (isthmus), mất khoảng 75 phút.

Tại đây hai lớp màng vỏ được hình thành quanh quả trứng, và trứng bắt đầu định hình dứt khoát. Khi trứng nguội đi sau đó, hai lớp màng này tách nhau ra ở đầu tù và tạo thành buồng khí.

Tử cung (tuyến vỏ): vỏ trứng và màu sắc

Giai đoạn dài nhất là tử cung (uterus), còn được biết đến với tên tuyến vỏ. Trứng lưu lại đây khoảng 20 giờ — tức phần lớn cả chu kỳ.

Hai việc xảy ra ở đây. Trước hết, nước và khoáng chất thấm qua màng để lòng trắng đạt thể tích cuối cùng. Sau đó lớp vỏ được dựng lên khi các tinh thể calci carbonat lắng đọng trên màng ngoài. Màu vỏ được phủ vào cuối giai đoạn này; đó là lý do mặt trong lớp vỏ của một quả trứng nâu vẫn trắng.

Tạo vỏ là thời điểm nhu cầu calci của gà mái cao nhất. Calci đến từ cả thức ăn lẫn xương tủy (medullary bone) trong bộ xương. Vì phần lớn lớp vỏ được tạo vào ban đêm, khi gà đã ngừng ăn, việc duy trì một nguồn calci giải phóng chậm mà đàn có thể tiếp cận suốt đêm rất có ý nghĩa với chất lượng vỏ.

Âm đạo và đẻ trứng

Đoạn cuối cùng, âm đạo (vagina), là một lối đi ngắn mà trứng đi qua rất nhanh. Tại đây một lớp protein mỏng gọi là lớp màng ngoài vỏ (cuticle) được phủ lên trên vỏ. Lớp này bịt kín các lỗ khí của vỏ và khiến vi khuẩn khó xâm nhập hơn — đó là hàng phòng thủ tự nhiên đầu tiên của quả trứng. Rửa trứng và chải mạnh có thể làm hỏng nó.

Sau khi trứng được đẻ ra, lần rụng trứng kế tiếp thường diễn ra trong vòng 30–60 phút và chu kỳ bắt đầu lại. Vì tổng chu kỳ dài hơn 24 giờ một chút nên giờ đẻ mỗi ngày lại muộn hơn đôi chút; đến một lúc nào đó gà mái bỏ một ngày và chu kỳ quay về buổi sáng. Đây chính là nguồn gốc của chuỗi đẻ liên tiếp (clutch) mà người chăn nuôi quan sát được trên thực địa.

Tóm tắt quá trình

Đoạn	Thời gian	Được bổ sung
Phễu (infundibulum)	15–30 phút	(nơi diễn ra thụ tinh)
Ống lớn (magnum)	~3 giờ	Lòng trắng trứng, dây chằng lòng đỏ
Eo (isthmus)	~75 phút	Màng vỏ
Tử cung (uterus)	~20 giờ	Nước, khoáng chất, vỏ, màu sắc
Âm đạo (vagina)	vài phút	Lớp màng ngoài vỏ

Điều đó có ý nghĩa gì trên thực địa?

Cách phân bổ thời gian này giúp dễ suy luận xem một vấn đề nằm ở khâu nào. Bất thường ở lòng trắng chỉ về ống lớn; khuyết tật trên bề mặt vỏ chỉ về tử cung. Biết rằng phần lớn lớp vỏ được tạo vào ban đêm cũng rất hữu ích khi rà soát chương trình chiếu sáng và cho ăn.

Nếu bạn đang thấy vấn đề về chất lượng vỏ hoặc năng suất trứng trong đàn của mình, hãy cùng đánh giá với bác sĩ thú y nắm rõ đàn đó.